Warszawa, Poniedziałek, 18 maja 2026
W Senacie o świętogórskich kompozytorach i festiwalu
Za nami wyjątkowa konferencja w Senacie RP zatytułowana „Odkrycia polskiej muzyki dawnej”, podczas której mieliśmy zaszczyt prezentować zarówno kompozytorów świętogórskich i Festiwal „Musica Sacromontana”, jak również działalność naszego stowarzyszenia. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele świata polityki, kultury, nauki, biznesu i organizacji społecznych, a także młodzież szkolna. Szczególnie cieszyła nas obecność naszych Sponsorów i Mecenasów, którzy od lat towarzyszą nam i wspierają nas na drodze odkrywania oraz przywracania światu muzycznych skarbów Świętej Góry.
Gości osobiście powitała Marszałek Senatu RP Małgorzata Kidawa-Błońska. Wystąpienia otwierające konferencję wygłosili również Wicemarszałek Senatu Rafał Grupiński, Wiceminister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Maciej Wróbel oraz Prezes Stowarzyszenia Miłośników Muzyki Świętogórskiej im. Józefa Zeidlera Andrzej Konieczny. Całość poprowadziła redaktor Agnieszka Trzeciakiewicz z Polskiego Radia.
Pretekstem do organizacji wydarzenia była przypadająca w tym roku 220. rocznica śmierci Józefa Zeidlera – najwybitniejszego spośród świętogórskich kompozytorów, patrona naszego stowarzyszenia – oraz fakt, że decyzją Sejmiku Województwa Wielkopolskiego rok 2026 ustanowiony został Rokiem Józefa Zeidlera w Wielkopolsce. Ideą konferencji była zarówno synteza dotychczasowych badań i muzycznych odkryć, jak również podjęcie próby sformułowania wniosków oraz kierunków działań na przyszłość.
W części merytorycznej głos zabrali: ks. Jakub Przybylski – Dyrektor Festiwalu MUSICA SACROMONTANA, Wojciech Czemplik – Dyrektor Artystyczny Festiwalu oraz Prezes Stowarzyszenia Andrzej Konieczny. Uczestnicy konferencji wysłuchali również prelekcji Marka Dyżewskiego – wybitnego muzykologa i wieloletniego Przyjaciela naszego Festiwalu, który – choć nie mógł uczestniczyć osobiście – przygotował specjalne wystąpienie w formie nagrania.
Panel poświęcony był muzycznym tradycjom klasztoru księży filipinów na Świętej Górze, odkryciom świętogórskich kompozytorów oraz historii i idei Festiwalu MUSICA SACROMONTANA. Rozmawiano również o mniej widocznej, ale niezwykle istotnej stronie działalności stowarzyszenia – codziennej pracy organizacyjnej, budowaniu finansowego i logistycznego zaplecza festiwalu, a także o ogromnym wysiłku, jaki towarzyszy przygotowaniu każdego wydarzenia.
O badaniach nad muzyczną przeszłością Polski, odkryciach i prawykonaniach dzieł dawnych kompozytorów w szerszym kontekście opowiadali przedstawiciele Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu – prof. Magdalena Walter-Mazur oraz prof. Marcin Gmys.
Trzecia część konferencji miała formę panelu dyskusyjnego. Do grona prelegentów dołączyli: wybitna sopranistka Anna Mikołajczyk-Niewiedział, laureatka siedmiu Fryderyków i artystka wielokrotnie występująca na świętogórskiej scenie, Stanisław Bukowski – wieloletni prezes Agencji Muzycznej Polskiego Radia oraz przyjaciel naszego stowarzyszenia, ks. prof. dr hab. Mariusz Białkowski, prezes Stowarzyszenia Polskich Muzyków Kościelnych, a także pianistka Anna Ciborowska.
Rozmowa dotyczyła największych wyzwań, które przez lata musieliśmy pokonywać. Mówiliśmy o tym, jak trudno było zaistnieć w salach koncertowych, zainteresować wykonawców muzyką świętogórskich kompozytorów, wprowadzić ich utwory do repertuarów artystycznych czy przebić się do mediów i świadomości odbiorców. Rozmawialiśmy również o planach na przyszłość – dalszym upowszechnianiu postaci Józefa Zeidlera, między innymi poprzez publikacje książkowe, oraz o potrzebie zebrania i wydania nut świętogórskich kompozytorów w profesjonalnym wydawnictwie.
Konferencja w Senacie była także okazją do zaprezentowania filmu z fragmentami festiwalowych koncertów odbywających się w Bazylice Świętogórskiej oraz przedstawienia muzyki ze zbiorów świętogórskich na żywo. Specjalnie dla uczestników wydarzenia wystąpili Tomasz Krzysica i Robert Adamczak. Publiczność usłyszała m.in. jeden z najbardziej rozpoznawalnych utworów Józefa Zeidlera – „Modlitwę o deszcz”.
Podczas konferencji padło wiele ciepłych słów o wartości odkrywania muzyki dawnej oraz jej znaczeniu dla polskiej kultury, tożsamości i patriotyzmu. Dla nas było to także ważne podsumowanie dotychczasowej historii Festiwalu MUSICA SACROMONTANA oraz okazja do przypomnienia osób, które przez lata przyczyniały się do kolejnych przełomów w jego rozwoju – wspierając nas finansowo, merytorycznie, podsuwając pomysły, kontakty, dzieląc się doświadczeniem i dobrym słowem.
Mogliśmy raz jeszcze publicznie podziękować naszym Sponsorom i Mecenasom, bez których organizacja tego wydarzenia nie byłaby możliwa. Warto podkreślić również obecność młodzieży ze szkół średnich Powiatu Gostyńskiego, która z dużym zainteresowaniem wysłuchiwała kolejnych wykładów, a także zaprezentowała własne refleksje i przemyślenia dotyczące postaci Józefa Zeidlera oraz znaczenia jego twórczości dla współczesnej kultury regionu.
Konferencja transmitowana była na żywo w Internecie – na stronach Senatu RP oraz na senackim profilu w portalu Facebook, dzięki czemu mogła dotrzeć do szerokiego grona odbiorców w całej Polsce.
Za inicjatywę organizacji tego wyjątkowego wydarzenia serdecznie dziękujemy pomysłodawcy konferencji – Wicemarszałkowi Senatu RP Rafałowi Grupińskiemu.
Zadanie pod nazwą Wielkopolski Rok Józefa Zeidlera i muzyczne skarby Świętej Góry jest wspierane w ramach konkurs ofert na realizację w formie powierzenia lub wspierania zadań publicznych Województwa Wielkopolskiego w dziedzinie kultury w roku 2026. ogłoszonym przez: Województwo Wielkopolskie z siedzibą Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego w Poznaniu – Departament Kultury
fot. Dariusz Wujek
Idea konferencji jest odpowiedzią na potrzebę muzykologów, badaczy archiwów, artystów muzyków i szeroko pojętego grona pasjonatów polskiej muzyki dawnej, aby zwrócić uwagę na problematykę tej dziedziny wiedzy i kultury. Od dziesięcioleci trwają badania nad muzyczną przeszłością Polski, co stanowi ważny wkład w poznawanie naszej historii, tożsamości narodowej, która w znacznej mierze była pogłębiana i utrwalana poprzez muzykę. Dzięki temu takie nazwiska jak Moniuszko, Chopin, Szymanowski czy Gorczycki znalazły swoje niepodważane miejsce w świecie kultury i stały się wizytówką naszego kraju poza jego granicami.
Organizatorzy konferencji pragną zwrócić uwagę na ogromne muzyczne zasoby archiwalne, częściowo tylko przebadane i skatalogowane, które stanowią nasze dziedzictwo narodowe i które świadczą o obecności Polski w kulturze europejskiej. Przykładem tego może być odkrycie muzyki Józefa Zeidlera (1745-1806), związanego z mecenatem kościelnym, do niedawna nieznanego, a ze względu na poziom twórczości, nazywanego obecnie „polskim Mozartem”.
Poznawanie muzycznej przeszłości jest działaniem o tyle szczególnym, że domaga się prezentacji poszczególnych utworów. Odkryty zapis nutowy staje się muzyką, gdy współczesny artysta wykonując je niejako przywołuje na powrót do życia. Z tego powodu do programu konferencji włączono zagadnienia związane z obecnością polskiej muzyki dawnej w wydawnictwach muzycznych, salach koncertowych i szkolnictwie artystycznym, szczególnie ze względu na wzbogacenie praktyki wykonawczej.
Dzięki zaproszonym autorytetom w prezentowanych dziedzinach, organizatorzy będą chcieli odpowiedzieć na pytania takie jak:
Czy naprawdę warto zajmować się muzyką dawną i czy ma ona jakiś wpływ na życie kulturalne?
Czy jest publiczność zainteresowana muzyką polską, a może wystarczy nam dobrze nam już znana muzyka światowa i nie ma potrzeby wsparcie działań mających na celu popularyzowanie polskiej muzyki dawnej?
Czy w odniesieniu do polskiej muzyki dawnej aktualne mogą być słowa Platona: „Muzyka daje duszę wszechświatowi, skrzydła umysłowi, lot wyobraźni i życie wszystkiemu”?
Konferencja ma zatem na celu przedstawienie syntezy dotychczas prowadzonych badań i poszukiwań oraz sformułowanie wniosków na przyszłość. Pogłębienie wiedzy na powyższe zagadnienia ma uwrażliwić uczestników konferencji na polską muzykę dawną i zainspirować do podejmowania dalszych wysiłków na rzecz jej popularyzowania.